Ae ba nösi

Leonardo da Vinci

Moroi ba Wikipedia
Leonardo da Vinci
Ha potret Leonardo andre moroi ba ginötö auri ia na sa zi toröi khöda irugi ma'ökhö, nigambaraini Francesco Melzi, c.1515–1518.[1][2]
TumbuLeonardo di ser Piero da Vinci
(1452-04-15)15 April 1452
(te ba Anchiano)[3], Vinci, Republik Florence
Mate2 May 1519(1519-05-02) (ndröfi 67)
Clos Lucé, Amboise, Perancis
Resting placeChâteau d'Amboise
FamahaöStudio Andrea del Verrocchio
Döfi mohalöŵöc.1470–1519
Tehöngö ia börö
  • Mogambaraini
  • mamazökhi mesin
  • mogambaraini ndroto niha
  • samazökhi adu
  • sanura buku
  • filosofo
Sinura
  • Virgin of the Rocks (c.1483–1493)
  • Lady with an Ermine (c.1489–1491)
  • The Vitruvian Man (c.1490)
  • The Last Supper (c.1495–1498)
  • Mona Lisa (c.1503–1516)
MovementHigh Renaissance
TalifusöDa Vinci
Signature
Tandratanga

Leonardo da Vinci ma töinia safönu Leonardo di ser Piero da Vinci (15 April 1452 – 2 Mei 1519) no samösa gere matematika ba ginötö me hino nifotöi "Renaisans" (1490-1527), samalua göi halöŵö famazökhi gambara, samazökhi ngawa-ngawalö mesin, samösa insinyur, samazökhi adu ba samösa arsitek.[4] Heŵa'ae tehöngö ia börö ngawalö gambara nifazökhinia, tehöngö göi döinia börö ngawalö zinura nifazökhinia sanandrösa ba ndroto niha (anatomi), ndroto zinumbua (botani), ndroto nösi mbanua siyaŵa (astronomi), gambara danö (peta), btn. No latema'ö niha wa Leonardo andre no samösa niha fondrege maulu wa'onekhe (jenius), khönia tola ta'ila gohitö dödö ndra niha solohi nifotöi humanis Renaisans,[5] ba lö niha bö'ö si tola mogamö angowuloa halöŵö si no i'awalisi baero Michelangelo.[4][5]

Tumbu ia khö samösa ndra'alawe nga'ötö zato ba Vinci, Italia (laŵa'ö ba khöda meföna ono horö), itörö wamahaö khö zamazökhi adu ba samazökhi gambara Andrea del Verrocchio ba Florence, Italia. Ba da'a göi ibörögö halöŵönia, bahiza abölö oya ihorigö ginötönia mohalöŵö khö Ludovico Sforza ba Milan. Aefa da'ö möi göi ia mohalöŵö ba Roma, ba itugu ara itugu ato niha samazökhi gambara khöra molo'ö lala wogambaraini Leonardo. Aefa da'ö ikaoni ia razo Perancis Fransiskus I, ba toröi ia ba da'ö tölu fa'akhe wa'ara irugi mate ia me 1519. I'otarai mate ia lö aetu lafatunö niha ngawalö halöŵö si no ifalua, ngawalö hadia ia zomasi ia ba fefu zi fakhai ba wa'aurinia,[4][5] irege ato niha same'e töi nono khöra Leonardo ba niha samakhai gambara ma adu nifazökhira ba lala wolau ya'ia molo'ö Leonardo.

Famotokhi ba gahe

[bulö'ö | bulö’ö kode]
    1. "A portrait of Leonardo c. 1515–18". Royal Collection Trust. Arsip moroi versi asli irugi 23 November 2020. Mufaigi me 26 September 2020.
    2. Zöllner 2019, hlm. 20.
    3. Faigi Nicholl (2005, nga'örö 17–20) awö Bambach (2019, nga'örö 24) sanandrösa ba nahia heza tumbu Leonardo.
    4. 1 2 3 Kemp 2003.
    5. 1 2 3 Heydenreich 2020.
    Sura andre awena börö zura nasa. Moguna munönö ba mubönökhi nösinia.
    Wikipedia no halöŵö nifalului zato.
    Tolo Wikipedia ba wanohugö wanura ya'ia, na so khöu onönöta nösi. Saohagölö.