Ae ba nösi

Fabönö

Moroi ba Wikipedia

Fabönö no sambua halöŵö ba wangokoli'ö ungo nidanö side-ide ba wondra'u i'a, uro, bakhu, btn. si so bakha khönia, sedöna tobali diwo soguna ero ma'ökhö. Baero fabönö, so göi lala bö'ö wolau simane, ya'ia fagai, mangembua, fadiala, morögö buwu, fatuwa, manusuli, btn. Heŵa'ae lö asese mufalua ia, so so nasa niha si fabönö ba Danö Niha, börö me oya nungo nidanö sigide-ide ba lö moguna sibai wakake sabua, ha fa'abölö zifabönö ba wangohori idanö bakha ba namö sedöna labönö.

Lala wabönösa

[bulö'ö | bulö’ö kode]

Lafalua wabönösa ba ginötö molökhö. La'alui mbawa nidanö ma bombo, ungo nidanö side-ide, ba lafaigi namö-namö ba soya fönö bakha khönia, me bada'ö oya nösi nidanö. Na no la rugi namö-namö da'ö, ba lafaigi gangelea nidanö, hadia ambö abölö-bölö gamaudu ba namö andrö, ba laba'a lulu. Lafa'anö khönia gara, ba na tola atö nifangele nidanö ba namö da'ö ba ngainia, ba ha wa'asökhi da'ö, lö marase sa'ae wanohugö fabönösa. Ba na atö abölö-bölö gangelea nidanönia moroi ba lulu, ba la anga'i'ö lewuö sesolo ma'ifu, ba lasila, latoto mbu'unia, awena labe'e hulö hele-hele moroi ba lulu ba la fanalu'i'ö bakha ba namö nibönö. Na no awai fefu hele-hele, ba labörögö latefe'ö nidanö si so ba namö-namö irege ogo'ö, ba awena lasusuli wangai i'a ma ösi nidanö. Sito'ölönia satua döfi ba gotalua zi fabönö, ifangelama ena'ö tola mamoni zifao khönia ba wamönö faböi manötöi sagabe'e ma falelesa fatua lalau fabönö, börö na so atö ba gotaluara zanötöi sagabe'e ma so zi falele, hiza, tola manö lö hadöi ahuluara, ma tola manö ba zi lö mudöna-döna alua deu sabölö-bölö ba inönöi namö da'ö ba lö hadöi ahulua sitola la'ohe yomo.

Me no sa'ae no awai lafangele nidanö ba luaha nifatalu'i'ö namö sedöna labönö, ba labörötaigö lahori nidanö, la'oguna'ö mowa wino nifanikaoro, ba tanöbö'önia si tola manefe'ö idanö moroi ba namö da'ö ba gelea luaha. Na mo'ösi atö nidanönia, ba lö irugi ahori nidanö, ba ösi nidanönia mamanoka, ba hatö fanga'i ba zi fabönö. Ba na lö hadöi atö sanaoka, ba lö manuzu dödö zifabönö, lahorigö dödöra me sito'ölönia baeŵa zi so bakha ba namö da'ö. Na no ahori sa'ae nidanö ba latutuyu gahuluara, lalau hulö zanusuli, labe'e dangara barö gara ba wondra'u ahulua, so guro, baeŵa, i'a, hambae ba lafa'anö bakha ba mbola-bolara. Na lö hadöi bola-bola khöra, ba lahalö manö mbulu geu sahatö ba da'ö, sito'ölönia bulu lawayö. Na no awai latutuyu fefu nösi nidanö andrö, ba labokai gara fanaha nidanö moroi ba lulu, laheta hele-hele no mege, ena'ö ifuli mangele nidanö simane sito'ölö bakha ba namö si no la bönö ma si no lahori nidanö no mege.